Leidinggeven in tijden van corona: oog voor korte en lange termijn

‘Het is vrijdagmiddag, half zes. Ik trek de deur achter me dicht in de verwachting dat ik alles onder controle heb en we maandag goedgemutst aan een nieuwe schoolweek kunnen beginnen. Zondagavond, vijf docenten melden zich af in verband met coronaklachten. Dat betekent stevig aan de slag om het rooster voor maandag rond te krijgen. Elke dag stelt je weer voor nieuwe verrassingen en uitdagingen.’ Quote van een schoolleider.

Bovenstaande situatie is momenteel voor elke schoolleider herkenbaar. Wij spreken wekelijks schoolleiders die aangeven van de ene verrassing in de andere te rollen. Hoe vang je zoveel uitval op en welke mogelijkheden zijn er om de kwaliteit van onderwijs op peil te houden? Wat kan en mag je van de docenten vragen in het verzorgen van hybride onderwijs? En het moet allemaal “nu”.

Dealen met corona

Scholen geven aan te dealen met de dagelijkse corona-perikelen én dat zij het ‘vernieuwende’ dat de COVID-situatie doet ontpoppen, deels vast willen houden. Razendsnel is vanaf maart 2020 het onderwijslandschap veranderd. Binnen enkele weken werd er een beroep op docenten gedaan om over te schakelen van fysiek naar digitaal onderwijs. Niet alleen op het vlak van het aanbieden van de lesstof, inhoud en ICT moesten grote veranderingen doorgevoerd worden, maar ook op het vlak van het op afstand begeleiden van leerlingen. Ook in de tweede golf doen noodzakelijke aanpassingen zich voor; denk aan live streamen van lessen voor leerlingen die al dan niet noodgedwongen thuiszitten.  Daarbij spelen vragen een rol als: ‘Kan ik mijn leerlingen vertrouwen?’ of ‘Moet ik meer gaan controleren?’.

Koers houden

De vragen die spelen bij docenten ten aanzien van leerlingen, spelen ook op het niveau van de schoolleider en docenten. Hoe stuur ik mijn team nu aan? Hoe houden wij contact? En op welke wijze kan ik de kwaliteit van de lessen waarborgen?  Aspecten van onderwijs en leren waar veel scholen al mee bezig waren, zijn ineens zeer actueel geworden, zoals meer eigenaarschap bij de leerling leggen en meer ICT inzetten. Wat eerst nog wenkende perspectieven leken, kwam ineens binnen handbereik. Veel schoolleiders en docenten willen dit graag behouden en verder uitbreiden.

Oog houden voor korte en lange termijn

Natuurlijk zien schoolleiders zich geconfronteerd met het op korte termijn oplossen van urgente thema’s en situaties. Tegelijkertijd vraagt de huidige situatie ook om lange termijn denken. Daarbij poppen allerlei dilemma’s op. Hoe houden we de kwaliteit van ons onderwijs op peil? Hoe vergroten we de digitale vaardigheden van de teamleden? Hoe zorgen we voor wezenlijke ontmoeting en het professionele gesprek in de secties en de teams? Kan ik in deze periode van mijn docenten vragen na te denken over een concrete visie en vormgeving van het onderwijs voor de toekomst, terwijl zij keihard werken om de dagelijkse lessen te verzorgen? En zo ja, op welke wijze kan ik dit dan aanpakken zodat de mensen in de benen blijven.

Een aantal tips van onze kant:

  • Verzamel steeds de feiten vanuit verschillende invalshoeken.
  • Implementeer het crisisprotocol en pas het meest relevante aan om snel te kunnen handelen in de huidige situatie.
  • Wissel snel en daadkrachtig handelen steeds af met afstand nemen, reflecteren en duiden wat er gebeurt.
  • Verzamel mensen om je heen om je hierbij te ondersteunen en verdeel de rollen duidelijk, zodat je samen een sterk crisisteam vormt. Effectief handelen in crisissituaties is moeilijk te ontwikkelen als er niet vaak crisissituaties zijn.
  • Pak zowel de korte termijn als de lange termijn bij de kop. Heb voor beide aandacht!
  • Plan met je team momenten van ‘vertraging’.
    • Korte evaluatiemomenten, deels ‘uitblaasmomenten’
      – Deel de dagelijkse ervaringen zonder in klagen te vervallen.
      – Sta stil bij wat goed is en beter kan in de dagelijkse situatie. Zie het onder ogen. Pak aan en los op!
      – Bespreek wat collega’s in de toekomst vast willen houden.
    • Studie-/werk(mid)dagen waarin ruimte wordt gemaakt om:
      – regelmatig terug te gaan naar ‘de bedoeling: waarom doen we wat we doen?
      – de opbrengsten van de COVID-situatie concreet te vertalen naar de lange termijn;
      – de toekomst van het onderwijs gezamenlijk in beeld te brengen. Werk uit en pak door!

Overval in dit proces de collega’s niet! Kondig tijdig de evaluatiemomenten en de studie- en werkdagen aan. Wees duidelijk waarom het belangrijk is om nu ook naar de toekomst te kijken. Mits aangekondigd zijn veel collega’s in staat even het nu los te laten om vooruit te kijken.

We denken graag met u mee én zijn ervaren in het concretiseren en implementeren van de plannen. Behoefte om te sparren? Neem gerust contact op met Roald Janssen (M 06 53 53 21 92) en Koos Pluymert (M 06 10 34 73 61).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *